AGORA (2009) CD 1/2
Çeviri: [® EkinG ®] & [® Heriz ®] ekin@mail.org
Milattan Sonra dördüncü yüzyılın sonları. Roma İmparatorluğu parçalanmaya başladı.
Parlaklığını sürdürmekte olan Mısır'ın İskenderiye kenti...
...antik dünyanın yedi harikasından birini barındırmaktadır.
Efsanevi deniz feneri ve bilinen en büyük kütüphane.
Kütüphane sadece kültürel değil aynı zamanda dini bir sembolüdür.
Putperestlerin, atalarının tanrılarına taptıkları bir yerdir.
Kentte, geleneksel putperest ayininin yanısıra...
Yahudiler ve yasaklanmasına rağmen yayılışı durdurulamayan...
...Hristiyanlık biraradadır.
Kaç aptal merak ediyor...
...yıldızların gökyüzünden neden düşmediklerini?
Ancak sen, bilgelikten uzaklaşmadan bilirsin ki,
Yıldızlar aşağı veya yukarı hareket etmezler.
Tanık olunan en mükemmel devinimle
sadece doğudan batıya doğru yeniden doğarlar.
Bir döngü...
Çünkü döngü cennette hakimdir.
Yıldızlar asla düşmemiştir ve düşmeyecektir.
Ancak, Dünya için ne diyebiliriz?
Burada, bedenler düşer.
Ama, düşüş dairevi olmaz, doğrusaldır.
Tekrar bakın.
Tekrar.
Hayır, bırak.
Yani,
Gizemli bir merak
her bir kişi ve hayvan için toprak altında pusuda olabilir
ve nesne için nasıl bir tuzak olduğunu düşündürecektir
Ne olmalıdır?
Yükseklik, bayan.
Hayır
Sinesio.
Ağırlık.
Hayır, siz ikiniz de aynı şeyi söylüyorsunuz.
ancak, temel döngüden söz etmiyorsunuz.
Hiç düşündünüz mü...
ayağınız...
..evrenin tam merkezinde duran ayağınız...
her şeyi bir arada tutar, biraraya getirir
Eğer merkez yoksa evren...
..deforme, sınırsız, şekilsiz...
...karmaşık olacaktır.
İster burada, ister başka yerde olalım.
Ne yapacaksınız? Hiç doğmamak daha doğru.
İskenderiye Kütüphanesi M.Ö. 391
Tanrım, Babamız,
Evrenin efendisi,
Her şeyin kaynağı,
evrenin ölümsüz gücü,
Her şeyin başı ve sonu.
Güçlü Serapis, Isis, Horus,
Ve bizleri koruyan bütün tanrılar Anubis
Cennette ve dünyada...
Pazaryerinde bir şeyler oluyor.
Biliyorum sen bir şeyler de hissetin. Gördüm.
Öğretmene çıktığımızı söyle.
İnanırmısın. Beni zaferlerinin bir parçası olarak görüyor.
Bu Orastes babası gibi aptal.
Sana onun kalbini başka bir esin perisine götürmeni söylemiştim.
Benden daha güzel birine.
- Kim? - Müzik.
Müzik
Kendi müziğini buldu.
227'yi kaça bölersen 16 çıkar?
14'e.
İnsanlar gibi davranırlar! Yerler, içerler ve zina yaparlar!
Eğer tanrılarım yiyip, içip zina yapıyorlarsa çok iyi
Bilesin ki,
Sen kendini putperest objelerle oyalayadur.
Erkekler, kadınlar, kuşlar, sürüngenler!
Serapis!
Serapis! Kim başına taç yerine çömlek koyan bir tanrıya güvenebilir?
Tac için mi?
Siz Hristiyanlar, ne kadar kibirlisiniz...
İmparatorluk böyle davranır
Babamın babası onları..
...arenada katledilirken ve..
...aslanlar yerken gördü.
Yeter! İzle.
İzle..
Şimdi ateş üzerinde yürüdüğümü göreceksin.
Eğer benim tanrım...
...gerçek tanrı ise zarar görmem, yaralanmam.
Eğer senin tanrıların varsa..
Beni domuz gibi kızartırlar.
Sen...
Sen yalancısın!
Yanacaksın!
Layık olduğunu bulacaksın!
Hadi ateş üzerinde yürüdüğünü görelim.
Ne yapıyorsun?
- Durun, bunu yapamazsınız! - Onu yalnız bırakın.
Sakin ol, yoksa senin de başına gelir.
Bu kimin?
Kimin bu?
Lafımı kaç kez tekrarlamam gerekiyor?
Bugün..
Hristiyanlar bir adamı yaktılar.
Agora'nın tam ortasında!
Bu benim evinde olamaz!
Theon'un evinde de!
Onu bana ver.
Onu bana ver!
Efendim, yalvarırım köle kızınıza acıyın.
- Davus! Kalk.
Bunun seninle bir ilgisi yok!
Var, ben de Hristiyanım.
Ne dedin sen?
Ben bir Hristiyanım dedim. Beni de cezalandırın.
Öyleyse şimdi nasıl merhamet edileceğini öğretelim
- Bir kamçı getir. - Baba!
Sakin ol...
Baba, lütfen! Yalvarırım.
Parlak bir ışıkla çevrilmişti.. Değil mi?
Onlar alevdi, aptal.
Dinsizler gibi neden yanmadın? Söyle.
Bizi yalnız bırak...
Buraya gel.
Diz çök.
Söyle, Hristiyan olduğun doğru mu?
- Ne diyeceğimi bilmiyorum, efendim. - Neden?
Eğer evet dersem, bu yalan olur.
Eğer hayır dersem, sahibime yalan söylemiş olurum hangisi daha kötü bilmiyorum.
Öyleyse hiç bir şey söyleme.
İşte bu.
Teşekkür ederim.
Sahip çok sinirli.
Şu nedir?
Benim yaptığım bir şey efendim.
Sanki şeye benziyor...
Nedir bu?
Ptolemaios sistemi
Evet.
Sen mi yaptın bunu?
Dünya..
..evrenin merkezidir.
Çevresinde de..
... güneş...
beş gezegenin, Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn'ün çevresinde döner.
Yörüngeleri asla bozulmaz. Asla.
Batlamyus bana uyum içinde olduklarını söyledi.
Bir döngü içinde gördüğümüz bu hareket..
...aslında iç içe geçmiş iki çemberin...
...ortaklaşa etkisiyle olur.
Çemberin biri...
...dünya'nın çevresinde dönerken...
...daha küçük olanı her bir gezegene özgü döner.
Her birinin ki farklı olmak üzere..
döngü, dış çember "dünyada olmayan bir şeyi göremezsiniz"
Gözlerimiz bizi aldatır.
iyi bir gözlem, Davus.
Açıklamaların buradaki bazı...
...kişilerin de ilgisini çekti.
Tanrıların bir şeyi yaratmadan önce bana danıştıklarını da söylemek isterim.
Niye böyle konuşuyorsun Orestes?
Bunların hepsi çok garip!
Birleşme yerinde niye iki çember var?
Gezegen gezinmeseydi daha doğru olmaz mıydı?
...ve tek çember her şeyi açıklamaz mıydı?
Orestes, sen tanrı'nın yaptıklarını yargılayamazsın?
Siz Hristiyanların derdi ne?
Artık onun bu kentte sözü geçmez.
Eğer yaratabilseydin, Tanrı olurdun..
..ama yapamadın. Sen çöle gitmelisin.
Orada kırıcı laf duyamazsınız.
Sizler ne dediğinizi bilmiyorsunuz. Hiçbiriniz bilmiyor.
Nedir bu, anlat herkese?
Soru nedir?
Sadece... Bana cevap ver.
Eğer...
Eğer iki şey bir üçüncü şey ile eşitse,
Her biri diğeriyle eşittir.
Tamam.
Şimdi, sen bana benzemiyor musun?
Evet
Ya sen, Orastes?
Evet
Şimdi, bütün bu odadaki herkes için söylüyorum.
Bizi birleştiren şeyler...
...ayıranlardan daha fazla.
Sokaklarda ne olursa olsun bizler kardeşiz.
Bizler kardeşiz.
Unutmayın, kavga kölelerle ayak takımı arasında olur.
Şimdi Davus'nun anlattıklarını alkışlayalım.
İster canlı, ister ölü herkes yargılanacaktır!
Ve daha sonra çok geç olacaktır.
Sadece İsa'ya inananlar...
...kurtulacaktır.
Daha ne bekliyorsunuz?
Ne bekliyorsunuz?
Yakında Tanrı'nın krallığı hakim olacak.
Size söylediklerimi anlıyor musunuz?
Evet.
İnsanlar gibi mi anlıyorsunuz.
Yoksa, koyun gibi mi dinliyorsunuz?
Nereye bakıyorsun sen?
Evet, sen.
Nereye bakıyorsun?
Sen mucizeyi gerçekleştiren...
...Ammonius musun?
Mucize görmek ister misin?
Sen o musun?
Benim.
Benimle gel.
İsa Galilee'de yolculuk yaptı.
Sinagoglarda öğretisini yaymaya...
..ahretten güzel haberler vermeye...
...ve hastalıkları iyileştirmeye çalıştı.
Suriye'den söz etti.
..ve insanlar dünyanın dört bir yanından onu görmeye geldi.
Şu Theophilus.
Piskopos.
Onlar için önemli olan Cennetin Krallığı'dır.
Dua eden imanlı kişiler..
teselli bulacaklardır.
İnananlar alçakgönüllüdür.
..çünkü onlar dünyaya sahip olacaklardır.
Doğru yolda olmak için açlık ve susuzluk çeken inananlar..
...karşılığını görecektir.
Tanrı'nın sözleri!
İnananlar merhametlidir.
Onlar merhamet bulacaklardır.
İnananların kalpleri temizdir...
...onlar tanrıyı göreceklerdir.
Tanrı seninle birlikte olsun.
Ve siz, parabolaniler.
Alevlerden nasıl etkilenmediniz?
"Tanrı seninle birlikte olsun". "Seninle de".
- Ne düşünüyorsun? - Dua ediyorum!
Gerçi nasıl dua edildiğini bilmiyorsun, değil mi?
Torbanda neler var?
- Sen de yiyecek var mı? - Bunlar efendim için.
Neyin var senin?
Bunu kendi paramla karşılamak zorundayım.
Neden paraya ihtiyacın var ki?
Yüzlerine baksana.
Al şunu.
Önce kendin denemeni istiyorum.
Sonra ben nasıl dua edileceğini öğreteceğim..
İleriye bak!
"Tanrı seninle birlikte olsun. Seni korusun.
Gördün mü?
Bu bir mucize!
Haydi devam et!
Tanrı seninle olsun.
Lütfen.
Teşekkürler.
Tanrı seni korusun.
Sizi korusun. parabolaniler.
Sizi kutsasın.
Hey köle!
Adın ne senin?
Davus.
Köle Davus!
Sen gerçek bir parabolaniye benziyorsun.
İsa'nın gerçek bir askeri.
Neler söylüyor onlar?
Onlara dans etmelerini söyle.
Şimdi adam şarapla mutlu..
Hepiniz gemiye!
Ne kadar talihsiz bir kaza!
Hizmetkarlarınızı kurtarın!
İkinci bölümün sonu..
Teşekkürler, Sayın seyirciler.
Dekor ve giysi değişikliği nedeniyle...
...geçiktiğimiz için özür dilerim....
İyi akşamlar
Cüretimi bağışlayın.
Ben Orestes'im...
...Orestes'in oğlu.
Ben burada...
...Filozof Hypatia'ya olan aşkımı dile getirmeye geldim.
Herkes biliyor sanırım.
Bir ara onun tavsiyesine uyup...
...kendimi müziğe verdim.
Seslerin uyumuyla teselli bulmaya çalıştım.
Ama benim için...
...böyle bir uyum...
...yalnızca eşimle olur.
Bu nedenle...
...şu anda yalnızca..
şarkımı sunmak istiyorum..
ve ümit ediyorum ki..
Kes sesini.
Bu adam çok başarılı olacak.
Benim için kaval yerine muzu seçseydi, önemsiz bir şey seçmeseydi...
...çoktan ayaklarına kapanmıştım...
En iyisi onu memnun etmek olmaz mıydı?
Ben mi?
Nasıl?
Gratty, kızını ona vererek..
Yoksa onunla evlendirmeye niyetin yok mu?
Hypatia'm bir erkeğe bağlı mı kalacak? Öğretme özgürlüğü olmayacak?
...ya da düşündüklerini söyleyemeyecek mi?
Tanıdığım en parlak filozof, bilimle uğraşmayı bırakacak.
Hayır, bu onun için ölüm olur.
Doğru. Çalışmaları takdire değer.
Akıllı ve erdemli biri.
Ama Theon...
...verdikleri sözü unutma.
O bir kadın, tamam mı?
Cennetteki babamız...
...başkalarının ona sahip olmasına izin verme.
...lütfen ona sahip olmasına izin verme.
Başkalarının ona sahip olmasına izin verme.
Amin.
İyi günler, hanımefendi.
İyi günler hanımefendi.
Dün, arkadaşlarınızdan birinin bana bir hediye verdiğini çoğunuz gördü.
Hediyeyi kabul ettim.
Ve bugün karşılığında bir şey vermek istiyorum.
Bu senin.
Bu benim adet kanım.
Orestes ... Orestes
Sen benimle uyum içinde olduğunu söylüyorsun.
Sana başka yerlere bakmanı öneriyorum.
Çünkü bunda çok az bir uyum ya da...
...güzellik olduğunu düşünüyorum.
Aynı fikirde değil misin?
Dün Apollonius konisini tartışmıştık.
Çember, elips ve parabolü konuşmuştuk.
- Bugün hiperbolü ele alacağız. - Hanımefendi!
Affedersiniz hanımefendi!
Olympius sizin hemen...
...Serapeum'da olmanızı istiyor.
Sizleri de..
Teşekkürler tanrım. Teşekkürler tanrım.
Düne kadar yasa dışı olanların inançlarına...
gelenek ve göreneklerine bizi zorlamaları nasıl hoşumuza gitsin ki?
- Neler oluyor? - Dine saygısızlık bu!
Hıristiyanlar Agora'da toplanmışlar.
Tanrılarla alay ediyorlar.
Bu hakaretlere bir son verilmeli!
Onu korkutamayabilirler...
... ama onlar kılıçlarımızdan korkacaklar !
Bekleyin!
Ne yapacaksınız?
Saldıracak mısınız onlara?
Bir hakaret için ellerinizi kana mı bulayacaksınız?
Tanrılara... Hakaret...
Tanrılara!
Çirkin olduğunu düşünüyorsan yaptıklarını gidip valiye bildirmelisin.
Onları koruduğunu sanacaklar..
Ben, öğrencilerimizi korumaya çalışıyorum.
Sen, onların acımasız katiller olmalarını istiyorsun.
Theon, yönetici olarak son söz senin.
Hakarete cevap verilmelidir..
Yahudiler istediğini yapabilir. Bu sizin savaşınız değil.
Siz Hıristiyanlar, kendi inancınızdan olanlara katılsanız iyi edersiniz.
Öğrencilerimi bu binanın dışına çıkaramayacaksın!
- Serapis'e minnettarız! - Bütün tanrılara da!
Emirlerimi bekleyin!
Onları sarıp kuşatıncaya kadar kimse kendini belli etmesin.
Sopalar köleler için! Köleler, gösterin kendinizi..
Köleler de görevli!
Davus, dön.
Hayır. Geriye.
Hıristiyanlara ölüm!!
Serapis'e minnettarız!
Şimdi onu dinleyelim!
Her hangi bir şikayetini duyuyor musunuz?
Hayır!
Bunun da sesi kısılmış!
Ağızları da konuşmuyor...
... gözleri görmüyor...
... burunları koku almıyor.
Ama hala Putperestler gelip önlerinde diz çökmeye devam ediyor.
Nasıl deliliktir bu?
Tanrılar için!
Medoro!
Efendine dikkat et! Koru onu!
Tanrı tektir!
Puta tapanlara ölüm!
Sen! Ne bakıyorsun öyle? Gel de dövüş!
Dövüş!
Sen sağır mısın? Dövüşmeni söyledim!
Ben bir Hıristiyan’ım!
Ben Hıristiyan’ım!
- İsa nedir? - İsa tektir!
Puta tapanlara ölüm!
Tanrı tektir!
Hayır! Hayır!
Giriş kapısını, giriş kapısını korumalıyız!
Neler oluyor?
Adamlarımız püskürtülüyor. Hristiyanlar babanıza saldırıyor!
Baba!
Sorun değil, sorun değil.
Ne oldu?
Kölesi yaptı bunu.
Davus, bana biraz bez ve su getir, hemen.
Baba ...
Synesius, kaçmalıyız buradan.
Kıpırdatmayın..
Parabolaniler geliyor !
Tanrı bizimle, yürüyün!
Halleluya! Halleluya!
- Kapıları kapatın! - Adamlarımız dışarıda hala!
Tanrılar onları koruyabilir.
Kapıyı kapatın dedim..
Onu öldürme! Diğerleri gibi tutsağımız olacak. Herkes duydu mu?
Yakaladığınız her Hıristiyan...
..bundan sonra tutukludur.
Yaralıları tapınağa, Hristiyanları...
...bodruma götürün. Gözü keskin iyi nişancılar duvarlara çıksın.
Olimpio.
...bu adam bir Hıristiyan.
Evet, bu üçü de..
Eğer Hıristiyansan bodruma gideceksin.
Olimpios, eğer kardeşlerimi hapsedersen...
...beni de onlarla birlikte hapsetmen gerekecek.
Gerekiyorsa onu da yaparım.
Eğer birisi...
...tek bir kişi bile...
...kardeşlerimden birine dokunma cüretinde bulunursa...
...yemin ederim tutuklarım.
Bakın!
Şuna bakın!
Orastes.
Teşekkürler.
Ne zaman oldu...
...bu kadar Hristiyan?
Ne bekliyoruz ki?
Söyleyin, Hristiyan bir imparatordan ne bekliyoruz.
Ruhlarımızı teslim etmekten başka ne bekleyebiliriz?
Umarım vali gelinceye kadar yaşarız.
Bu iyi.
Kimse gruptan ayrılmasın, lütfen.
Bütün gece boyunca dua mı edecekler?
Davus.
Burada kal.
Burası güvenli.
Onunla birlikte kal.
Synesius! Ne yapıyorsun?
Hanımefendi, kızkardeş ve anne..
Tanrı sizleri kutsasın ve korusun.
Geriye!
Köleler arkaya. Onlar yemeyecek!
Köleler bodruma!
Bu üçü gelmişse...
...bir felaket demektir.
Baba, şu zarları neden bırakmıyorsun?
Bugün ona bakıldı mı?
- Hayır. - Hayır mı?
Bir bakalım o zaman.
Söz ver bana çocuğum...
...öldüğümde, bu yaşlı aptal adamı unutacaksın.
Söz veriyorum.
Beni daha önceki halimle hatırla.
Hala düşünebildiğim ve...
Benim, seninle...
...çalıştığım ve...
...seni dinlediğim halimle hatırla.
Nasıl böyle bir hata yapabildim?
Burada benim yüzümden sıkışıp kaldığını görmek...
Baba, lütfen.
Senin özgür olmanı istedim.
Ben özgürüm.
Hıristiyanlar merhaba!
Hıristiyanlar!
Sizin şu kendinden emin tanrınız şimdi ne yapıyor?
Belki kendi tabutunu hazırlıyordur pislik!
Söyleyin bana...
...tanrılar şimdi neredeler?
Neredeler?
- Diğerlerini arıyorlar belki. - Diğerleri mi?
Hangisini? Belki Hıristiyanların tanrısını?
Ne aptallık!
Siz ne düşünüyorsunuz hanımefendi? Çok cesursunuz.
Ateşi söndürün.
Yes, you bold.
Çok cesur.
Bana söylediğin şeyi düşünüyordum.
Benim mi?
Gökteki mekanik düzeni eleştirdiğin...
...saçmalık dediğim günü.
- ...saçma dediğim günü. - Evet ama...
Aslında...
...ben Ptolemy'i eleştiriyordum.
İki çemberle her şeyi karıştırdığı için eleştiriyordum.
Bilmiyorum, belki çok daha basit bir cevap aradığımdandır.
Hayır...
Gökyüzü...
basit olmalı.
Bu durumda haklı mıyım, yoksa...?
Yoksa...
...çok daha basit bir açıklaması varsa?
Var.
Ama saçma ve çok eski.
Bu yüzden kimse itibar etmez.
Hangi teoriymiş bu?
Aristarchus'un teorisinden mi söz ediyorsun?
Aristarchus dünyanın...
...hareket ettiğini...
...gezegenlerin hareket ediyormuş gibi...
...gözükmesinin hareketten kaynaklanan...
...optik bir yanılsaması olduğunu iddia etti.
...Dünya'nın Güneş'in çevresinde dönmesi sonucu oluştuğunu ileri sürdü.
Güneş merkezli bir model. - Doğru.
Güneş yıldızların kralı...
...olarak merkezde yer almalıdır...
..bir başka gezegen olarak. Onun eseri kütüphaneyi yok eden...
...yangında kaybolmuş.
Bu yüzden buraya çok dikkat etmeli ve korumalıyız.
Kütüphanemiz...
İnsanlığın bilgeliğini barındırmakta.
Ama her seferinde bir nesne yitirildikçe...
Kim konuşuyor?
Bağışlayın beni hanımefendi.
Dinliyordum da.
Konuş Davus.
Dünya hareket ediyorsa...
...her zaman bir şeyi bıraktığınızda...
...arkanıza düşmesi gerek.
..rüzgar her zaman karşımızdan gelmeli.
Kuşlar yollarını kaybetmeli.
Size Aristarchus'un hipotezinin..
...mantıklı olmadığını söylemiştim.
Söylediklerinin çürütülebileceğini hissediyorum.
Ama şimdi, nasıl çürütülür bilmiyorum.
Valiye yol verin!
Yol açın!
Valiye yolu açın! Yol açın
Yol açın!
Herkes dinlesin!
İmparatorun kararını dinlemeye ve itaat etmeye hazır olun!
Ben, Flavius
Theodosius Augustus
İmparator ve Orion eyaletlerinin yüksek yöneticisi olarak...
...İskenderiye kentinde olup bitenlere ilişkin bilgiye...
...sahibim...
Burada isyancıların...
...affedildiğini ve serbest bırakıldıklarını duyurmak isterim.
Bu soylu davranışımın karşılığı olarak...
...isyancılar Serapeum ve Kütüphaneyi derhal terkederek...
...Hristiyanların girmesine
...ve kullanmasına izin...
...vereceklerdir.
Ne bekliyoruz? Her şeyi tahrip edelim!
Putperestler terketsinler!
Kitaplar.
...Ve evlerine kadar eşlik edilecekler.
Derhal itaat edin!
Bir arada kalın!
Alayın yarısını diğer yöne takviye gönderin.
Geri kalanları sonra yollarız.
Emredersiniz efendim.
Sayın vali..
...onları daha fazla orada tutamayız.
Haça doğru! Haça doğru!
Bir arada kalın!
Önemsizleri bırakın!
- Hangileri daha önemsiz? - Önemlileri al yeter! Önemli olanları.
Askerler geri çekiliyor!
Köle.
- Hanımefendimi gördünüz mü? - Çık ve yardım et!
- Daha fazla taşıyamıyoruz! - Yardıma ihtiyacımız var.
Lütfen babamı buradan çıkarın.
Köle!
Haydi!
Haydi, çabuk!
Hypatia ve öğrencileri hala avluda.
Deli mi bunlar?
İstedikleri buysa, bırakın onları yansınlar.
Haydi!
Çabuk!
Hanımefendi.
Neredeydin? Şu torbayı al.
Hanımefendi, gitmek zorundayız. - Çuvalı al.
Kölelerim ne zaman lazım olurlarsa ortadan kaybolurlar.
- Ben... - Çabuk, çabuk ol!
Aptal!
Koş!
Zaman kalmadı!
Hanımefendi!
Gitmek zorundayız. Bırak onları.
Tanrı tektir.
Kaçın!
Davus!
Nereye gidiyorsun?
- Gitmek zorundayız. - Nereye gidiyorsun?
Tanrılarımız için ölmek istiyorsa bırak ölsün.
Davus, yapma bunu!
- Haydi! - Davus!
- Davus, hayır! - Gel!
Tanrı tektir!
Haleluya, haleluya, haleluya!
Köle
Davus!
Köle Davus!
Bu şey için bana yardım et!
İmdat!
Haleluya, haleluya, haleluya!
PUtperest pislikleri!